بهترین کشورها برای کار دانشجویی

اگر قصد دارید در حین تحصیل در خارج از کشور کار کنید و هزینه‌های زندگی و تحصیل خود را تأمین نمایید، انتخاب کشور مناسب اهمیت زیادی دارد. در این مقاله بهترین کشورها برای کار دانشجویی معرفی شده‌اند، از جمله کانادا با امکان کار تمام‌وقت در ایام تابستان و تعطیلات و درآمد متوسط بیش از ۱۵ دلار در ساعت، انگلیس با اجازه ۲۰ ساعت کار در هفته و درآمد حدود ۱۳–۱۴ پوند در ساعت، استرالیا با شرایط مشابه کانادا و درآمد ۲۲–۲۷ دلار به ازای هر ساعت، آلمان با کار نیمه‌وقت ۲۴۰ روز در سال و درآمد حدود ۱۵ یورو و فرصت‌های بیشتر برای مشاغل فنی، و فنلاند با اجازه ۲۵ ساعت کار در هفته و درآمد میانگین ۱۱ تا ۱۵ یورو در ساعت. انتخاب هر یک از این کشورها می‌تواند مسیر شما را برای تجربه حرفه‌ای و کسب درآمد در حین تحصیل هموار کند.

چرا کار دانشجویی اهمیت دارد؟

وقتی نزدیک به دو دهه فعالیت در زمینه مشاوره با متقاضیان ایرانی در خصوص مهاجرت داشته باشید، خواهید دید که اقشار مختلف متقاضیان دلایل خاص خود را برای انجام کارهای دانشجویی حین تحصیل خواهند داشت و این انگیزه‌ها گاهی آن‌قدر با یکدیگر تفاوت دارد که به این نتیجه می‌رسید که با هر هدف و انگیزه‌ای، انجام ندادن کارهای دانشجویی یک اشتباه بزرگ محسوب می‌شود؛ ولی در این بخش قصد داریم بر اساس تجربه افرادی که در چند سال گذشته با ما سر و کار داشتند، به بررسی دلایل انجام کارهای دانشجویی در کشورهای مختلف بپردازیم.

۱. تقویت زبان

همه افرادی که روزگاری به خارج از کشور مهاجرت کرده‌اند در این مسئله اتفاق‌نظر دارند که داشتن نمره‌ای مثل IELTS ۶ با استفاده از زبان انگلیسی در حد پیشرفته تفاوت‌های زیادی دارد. یکی از بزرگ‌ترین مزایای انجام کارهای دانشجویی در حین تحصیل، تقویت زبان دانشجویان است؛ حالا چه این فعالیت دانشجویی در یک کشور انگلیسی‌زبان برای تقویت زبان انگلیسی باشد و چه ایجاد شرایطی که متقاضی بتواند در آن زبانی مثل زبان آلمانی یا فرانسوی را برای تحصیل در دانشگاه تقویت کند؛ چرا که دانشجویان در این دوره به صورت کاملاً عملی و در ارتباط با مردم و کسب‌وکار، مهارت‌های زبانی خود را تقویت می‌کنند.

۲. کسب درآمد

خواه ناخواه با هر انگیزه‌ای اقدام به انجام دادن کار دانشجویی کنید، به طور مشخص درآمدی برای شما به همراه خواهد داشت؛ درآمدی که اگرچه نمی‌توان میزان آن را با هزینه‌های زندگی یا تحصیل در خارج از هر شهر و کشور گران‌قیمت مقایسه کرد، ولی با این حال می‌تواند کمک‌خرج قابل قبولی برای تامین حداقل بخشی از هزینه‌ها برای دانشجویان ایرانی باشد. میزان درآمد کارهای دانشجویی به شدت متاثر از کشور و همچنین مهارت‌های دانشجویان در این کشورهاست.

۳. شبکه‌سازی و بالا بردن شانس کار

یکی از مهم‌ترین عواملی که می‌تواند زمینه‌ساز افزایش شانس متقاضیان در مسیر جستجوی کار در کشورهای مختلف باشد، مسئله ارائه کردن توصیه‌نامه کاری از یک مرکز در داخل کشورهای خارجی است؛ مثلاً اگر قصد پیدا کردن شغل در یک شرکت آلمانی را دارید، احتمالاً پیشنهاد شغلی که به صورت پاره‌وقت یا حتی به عنوان کار دانشجویی از یک شرکت دیگر در آلمان دارید، می‌تواند به صورت موثر در توصیه شدن شما به شغل جدید برایتان کارآمد باشد. علاوه بر آن، دانشجویان این امکان را دارند تا با ایجاد شبکه‌های قوی شغلی در حین انجام کارهای دانشجویی، شانس خود را برای آشنایی با کارفرمایان بالقوه برای اخذ فرصت‌های دائمی کاری افزایش دهند.

چالش‌های انجام کار دانشجویی

درست است که انجام فعالیت‌های دانشجویی می‌تواند تا حد زیادی در همه جوانب به دانشجویان ایرانی کمک‌کننده باشد؛ ولی با این حال چالش‌های زیادی هم پیش روی دانشجویان برای فعالیت پاره‌وقت و کار دانشجویی وجود دارد. اگرچه برخی از این چالش‌ها ممکن است در یک کشور خاص پررنگ‌تر از سایر مقاصد برای دانشجویان باشد، ولی به هر حال برای مدیریت این چالش‌ها، متقاضیان ایرانی می‌بایست نسبت به آنها اشراف کامل داشته باشند.

چالش اول: چالش زبان

انجام دادن برخی از کارهای دانشجویی مثل مشاغل مربوط به فروشندگی، کار کردن در اماکن عمومی مثل رستوران‌ها و حتی شرکت کردن در دوره‌های کارآموزی در شرکت‌های مختلف، به نوعی نیازمند تسلط زیاد به زبان کشوری است که دانشجویان اقدام به مهاجرت تحصیلی به آن دارند. معمولاً در ماه‌های اول با توجه به اینکه دانشجویان هنوز نتوانسته‌اند تسلط لازم را به زبان کشور مقصد به دست آورند، فرصت‌های زیادی را به این دلیل از دست می‌دهند؛ این چالش شاید صرفاً محدود به چند ماه اول ورود متقاضیان به دانشگاه‌های خارجی باشد و پس از مدتی با تقویت زبان، این مسئله به طور کامل به عنوان یک چالش پیش روی کار دانشجویی از بین می‌رود.

چالش دوم: محدودیت کار دانشجویی

شاید شرایط متقاضیان برای انجام فعالیت‌های گسترده در کشورهای مقصد باعث شود تا از لحاظ تخصص شایستگی فعالیت در شغل‌های متنوعی را داشته باشند؛ ولی محدود بودن فرصت‌های شغلی به حدوداً ۲۰ ساعت در هفته در بسیاری از کشورها باعث می‌شود تا کارفرمایان ترجیح دهند از استخدام دانشجویان به صورت پاره‌وقت امتناع ورزند و علاقه بیشتری به جذب افرادی داشته باشند که حق کار فول‌تایم در این کشور را دارند.

چالش سوم: عدم تعادل در درس و کار

گاهی اوقات و بر اساس تجربه، شاهد آن بودیم که دانشجویان آن‌قدر در انجام کارهای پاره‌وقت دانشجویی درگیر می‌شوند که عملاً نمی‌توانند نمرات مورد قبولی در دوره‌های تحصیلی خود اخذ کنند و همین مسئله باعث کاهش معدل و در برخی از موارد حتی از دست رفتن بورسیه‌های تحصیلی و یا در بدترین سناریو اخراج شدن از دانشگاه شده است؛ چرا که یادگیری دروس به زبان‌های خارجی مثل انگلیسی و آلمانی خود می‌تواند به اندازه کافی آن‌قدر سخت باشد که تمرکز یک فرد را به صورت کامل از وی بگیرد و حالا کار در کنار تحصیل ممکن است باعث برهم خوردن تعادل برای دانشجویان در مسیر مهاجرت تحصیلی‌شان باشد.

به نقل از Work–Study Conflict Study (MDPI):

“Many international students report that work demands often interfere with their study activities, with more than two‑thirds indicating that job responsibilities conflict with academic commitments. This conflict can lead to tiredness and clashes between work schedules and class or study time, ultimately affecting students’ ability to focus on coursework and maintain academic performance.”

بیشتر دانشجویان بین‌المللی گزارش داده‌اند که مسئولیت‌های کاری اغلب با فعالیت‌های تحصیلی آن‌ها تداخل دارد؛ در مطالعه‌ای بیش از دو‌سوم افراد اظهار کرده‌اند که تعهدات شغلی با برنامه‌های درسی و زمان مطالعه تداخل دارد. این عدم تعادل می‌تواند باعث خستگی، برخوردهای زمانی بین شیفت‌های کاری و کلاس‌ها و نهایتاً کاهش تمرکز روی تکالیف تحصیلی و افت عملکرد آکادمیک شود.

فاکتورهای موثر در انتخاب بهترین کشور برای انجام دادن کار دانشجویی

با توجه به اینکه درک بهتری نسبت به اهمیت انجام کارهای دانشجویی در حین تحصیل در خارج از کشور به دست آورده‌ایم، قصد داریم در این بخش به معرفی معیارهایی بپردازیم که احتمالاً می‌توانند یک کشور را از نظر انجام دادن فعالیت‌های پاره‌وقت دانشجویی به کشورهای ایده‌آل‌تری تبدیل کنند. در معرفی این شاخص‌ها به تجربه‌ی موکلانی که در چند سال گذشته با کمک مجموعه آریاناپارس به خارج از ایران مهاجرت کرده‌اند، توجه ویژه‌ای داشته‌ایم.

۱. زبان کشور

طبیعی است که کار کردن به زبان انگلیسی احتمالاً حتی برای افرادی که در سطوح B1 و بالاتر از آن به زبان آلمانی یا فرانسوی و اسپانیایی مسلط هستند، برای متقاضیان ساده‌تر است؛ چرا که تحصیلات این افراد در گذشته کاملاً منطبق با دانش زبان انگلیسی بوده است و حتی عبارات و اصطلاحات فنی رشته‌های تحصیلی‌شان نیز به صورت معادل هم در زبان انگلیسی فرا گرفته شده‌اند؛ پس وقتی قصد داریم کشوری را که از جهت انجام کار دانشجویی ایده‌آل است معرفی کنیم، باید انتظار داشته باشیم که پیش از توجه به کشورهای غیر انگلیسی‌زبان، اولویتمان با کشورهایی باشند که نه فقط زبان تحصیل بلکه زبان مردم نیز زبان انگلیسی است.

۲. نرخ بیکاری

یکی از مهم‌ترین معیارهایی که می‌توانند تصویر روشنی از بازار کار در کشورهای مختلف به ما بدهند، آمار و ارقام مربوط به شاخص‌های بیکاری در کشورهای مختلف جهان است. سایت‌های مرجع بین‌المللی مثل سازمان بانک جهانی و همین‌طور آمار و ارقام استخراج‌شده از وب‌سایت‌های معتبر کاریابی بین‌المللی می‌توانند داده‌های قابل استنادی را از وضعیت بازار کار در یک کشور به دانشجویانی که قصد دارند برای انجام کارهای دانشجویی یک کشور را مورد بررسی قرار دهند، فراهم سازند؛ برای این منظور طبیعی است که کشورهایی را ایده‌آل‌تر بدانیم که شاخص‌های مربوط به بیکاری در آنها پایین‌تر از سایر کشورهاست.

۳. میزان مالیات

معمولاً همه کشورهای جهان چه برای درآمد کارهای دائم و چه برای کارهای دانشجویی، مبلغ مشخصی را به عنوان مالیات بر درآمد تعیین می‌کنند و با توجه به اینکه میزان درآمد دانشجویان برای انجام کارهای دانشجویی معمولاً خیلی چشمگیر نیست، این مالیات می‌تواند باعث کمتر شدن این درآمد نیز شود؛ بنابراین، کشورهایی برای انجام کار دانشجویی ایده‌آل‌تر هستند که مالیات کمتری را به دانشجویان برای درآمد حاصل از فعالیت‌های پاره‌وقت دانشجویی تحمیل می‌کنند.

۴. فرهنگ مردم

در برخی از کشورها، فرهنگ جذب دانشجویان خارجی برای انجام کارهای پاره‌وقت به نحوی پذیرفته‌شده است که معمولاً دانشجویان جدید چالش جدی‌ای را پیش روی خود برای آغاز فعالیت نمی‌بینند؛ ولی با توجه به کمتر بودن میزان دانشجویان بین‌المللی در برخی از کشورها، یکی از مشکلاتی که دانشجویان ایرانی با آن روبرو می‌شوند، عدم استقبال کارفرمایان بومی از محول کردن کارهای پاره‌وقت به این دانشجویان بوده است؛ پس اگر قرار است کشوری را که انجام کارهای دانشجویی در آنها شانس بیشتری دارد انتخاب کنیم، می‌بایست به فرهنگ جامعه و تعداد مهاجرین خارجی در آن نیز توجه ویژه‌ای داشته باشیم.

فهرست کشورهایی با امکان کار دانشجویی بالا

با توجه به معیارهایی که در بخش قبل مورد بررسی قرار دادیم، تصمیم داریم در این بخش به طور مشخص‌تر گزینه‌هایی که امکان تحصیل در کشورهای با امکان کار دانشجویی بالا را در اختیار ما قرار می‌دهد در سال ۲۰۲۶ معرفی کنیم. برای این منظور سعی می‌کنیم فهرست تهیه‌شده توسط ما کاملاً متفاوت از فهرست‌های به وجود آمده توسط هوش مصنوعی و یا برگرفته‌شده از وب‌سایت‌های خارجی باشد که شرایط متقاضیان ایرانی را به صورت خاص در نظر نمی‌گیرد و ممکن است برای دانشجویانی از شرق آسیا یا برخی کشورهای اروپایی کارآمدتر باشند.

کشور	ساعات مجاز کار	درآمد متوسط	شرایط ویژه	یادداشت
کانادا	تمام‌وقت در ایام تابستان و تعطیلات	بیش از ۱۵ دلار کانادا در ساعت	امکان کار به زبان انگلیسی، اقتصاد قوی، حمایت از دانشجویان خارجی	مناسب برای تأمین هزینه‌های تحصیل و زندگی
انگلیس	حداکثر ۲۰ ساعت در هفته	۱۳–۱۴ پوند در ساعت	ورود سریع به بازار کار، مشاغل متنوع مانند فروشنده و پیشخدمت	مناسب برای دانشجویان بدون تخصص خاص
استرالیا	۴۸ ساعت در دو هفته (پاره‌وقت) و کار نامحدود در تعطیلات	۲۲–۲۷ دلار استرالیا در ساعت	شرایط مشابه کانادا، امکان افزایش درآمد برای مشاغل تخصصی	فرصت کسب درآمد بیشتر برای مهارت‌های خاص مانند برنامه‌نویسی
آلمان	نیمه‌وقت ۲۴۰ روز در سال و تمام‌وقت ۱۲۰ روز	حدود ۱۵ یورو در ساعت	فرصت‌های بهتر برای مشاغل فنی و حرفه‌ای	مناسب برای دانشجویانی که مهارت فنی یا تجربه مرتبط دارند
فنلاند	۲۵ ساعت در هفته	۱۱–۱۵ یورو در ساعت	سطح بالای تسلط مردم به زبان انگلیسی	مناسب برای دانشجویان خارجی دوره‌های انگلیسی‌زبان

۱. کانادا

شاید برایتان عجیب باشد ولی باید بدانید که کانادا کشوری است که در سال ۲۰۲۵ حق کار محدود دانشجویان خارجی را به صورت نامحدود افزایش داد و دانشجویان خارجی را مجاز دانست تا بتواند به صورت تمام‌وقت در مشاغل مختلف فعالیت نمایند؛ این امکان که اگرچه به صورت یک قانون دائمی نبود، این پیام را به متقاضیان جدید می‌دهد که دولت کانادا ممکن است به فراخور نیاز بازار کارش محدودیت‌های پیش روی دانشجویان خارجی را برای کار در این کشور مرتفع کند. علاوه بر آن، امکان کار به زبان انگلیسی و عدم نیاز به یادگیری زبان‌های خارجی و به خصوص توجه به این مطلب که اساساً کشور کانادا بر پایه جذب مهاجر از سایر کشورهای جهان به حیات خود ادامه می‌دهد، باعث می‌شود تا دانشجویان ایرانی اطمینان زیادی از پیدا کردن کارهای دانشجویی با درآمدهای بیشتر به نسبت سایر کشورها داشته باشند. به علاوه اینکه دانشجویان مشغول به تحصیل در کانادا امکان کار تمام‌وقت در ایام تابستان و ایام تعطیل را نیز به صورت قانونی خواهند داشت و با داشتن درآمد متوسط بیشتر از ۱۵ دلار در هر ساعت قادرند به راحتی هزینه‌های مربوط به شهریه دانشگاه خود را از محل کار دانشجویی خود پرداخت نمایند.

۲. انگلستان

شاید کوتاه‌ترین زمان بین ورود دانشجوی خارجی تا فعالیت در شغل پاره‌وقت در میان همه کشورهای جهان متعلق به کشور انگلستان باشد. بر اساس تجربه افرادی که در چند سال گذشته با کمک مجموعه آریاناپارس به خارج از ایران مهاجرت کردند، عملاً شاید تعداد کمی از دانشجویان بوده‌اند که موفق نشده‌اند در یک یا دو ماه اول خود پس از مهاجرت تحصیلی به این کشور امکان کار در یک شغل مناسب را به دست آورند. از طرفی، مجموع ۲۰ ساعت کار در هفته‌ای که دانشجویان در انگلستان مجاز به انجام آن هستند، باعث می‌شود تا با درآمدی نزدیک به ۱۳ تا ۱۴ پوند به ازای هر ساعت، هزینه مربوط به زندگی و تحصیل در این کشور به طور چشمگیری برای دانشجویان ایرانی کاهش یابد. به علاوه اینکه برای دانشجویانی که تخصص خاصی برای انجام مشاغل مختلف ندارند، فعالیت به عنوان فروشنده، پیشخدمت و یا حتی دستیار در امور اداری می‌توانند زمینه کسب درآمد به عنوان دانشجو را به سادگی فراهم کنند.

۳. استرالیا

وضعیت کار دانشجویی در استرالیا شباهت بسیار زیادی به کانادا دارد؛ چرا که این کشور هم شرایط مشابهی برای دانشجویان خارجی از حیث پیدا کردن کار به عنوان یک خارجی ایجاد می‌کند. علاوه بر آن، درآمد دانشجویان در انجام امور پاره‌وقت دانشجویی درآمد قابل توجهی است و به دانشجویان اجازه می‌دهد تا با ۴۸ ساعت کار در دو هفته، زمان بیشتری برای انجام کارهای دانشجویی و کسب درآمد صرف کنند. میزان درآمد کارهای دانشجویی در این کشور بین ۲۲ تا ۲۷ دلار به ازای هر ساعت است؛ البته دانشجویانی که از تخصص خاصی مثل برنامه‌نویسی یا آموزش زبان برخوردار هستند، قادرند تا میزان این درآمد را به طور قابل توجهی افزایش یابند. علاوه بر آن، فعالیت نامحدود در کارهای دانشجویی در ایام تعطیلات تابستانی به کاهش هزینه‌های زندگی و تحصیل دانشجویان ایرانی در استرالیا کمک زیادی کرده است.

۴. آلمان

با توجه به اینکه بیشتر دانشجویان برای مهاجرت تحصیلی به آلمان تمایل دارند تا به جای طی کردن دوره‌های انگلیسی‌زبان با یادگیری زبان آلمانی در کورس‌های به این زبان تحصیل کنند، بنابراین چالش پیدا کردن کار دانشجویی به زبان انگلیسی دغدغه‌ی طیف گسترده‌ای از آنان نیست؛ این یعنی دانشجویان خارجی مشغول به تحصیل در آلمان که می‌توانند به صورت نیمه‌وقت ۲۴۰ روز در سال و به صورت تمام‌وقت ۱۲۰ روز در سال را به فعالیت شغلی بپردازند، قادرند تا به زبان آلمانی و با درآمدی حدوداً ۱۵ یورو به ازای هر ساعت به صورت محدود فعالیت کاری داشته باشند. میزان درآمد کارهای دانشجویی برای افرادی که در زمینه‌های مشاغل فنی و حرفه‌ای مدرک معتبر دارند و یا سابقه انجام فعالیت مرتبط در رزومه‌ی خود ثبت کرده‌اند، به طور قابل توجهی بیشتر از سایر متقاضیان است.

۵. فنلاند

اگرچه فنلاند یک کشور غیر انگلیسی‌زبان است ولی سطح بالای تسلط مردم به زبان انگلیسی باعث شده تا تعداد زیادی از دانشجویان خارجی که دوره‌هایی به زبان انگلیسی را در این کشور طی می‌کنند، قادر باشند تا به همین زبان به انجام فعالیت‌های دانشجویی نیز بپردازند. قانون کشور فنلاند به دانشجویان اجازه می‌دهد تا ۲۵ ساعت در هفته به صورت قانونی فعالیت کاری دانشجویی داشته باشند. برآوردی که بر اساس وب‌سایت‌های کاریابی دانشجویی در کشور فنلاند از این مشاغل در رابطه با میانگین حقوق صورت گرفته، به این مطلب اشاره می‌کند که میانگین درآمد در مشاغل مرتبط با فرصت‌های عمومی حدوداً ۱۱ یورو و برای مشاغل فنی و تخصصی‌تر ۱۵ یورو به ازای هر ساعت است.

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری

با توجه به اینکه انجام فعالیت‌های دانشجویی کمک شایان‌توجهی هم به کاهش هزینه‌های تحصیل و زندگی و افزایش میزان تجربه متقاضیان و تقویت زبان دانشجویان می‌کند، سعی کرده‌ایم در این مقاله کشورهایی با امکان کار دانشجویی بالاتر را که در سال ۲۰۲۶ می‌توانند اهداف مناسبی برای دانشجویان ایرانی باشند، معرفی کردیم. توصیه می‌کنیم اگر ابهامی در خصوص شرایط و ضوابط کار دانشجویی در کشورهای مختلف جهان در ذهن دارید، با کارشناسان مجموعه آریاناپارس به صورت رایگان مشاوره‌های تخصصی داشته باشید.